مدهاي كليسايي يا گرگوريايي
قسمت اول مقدمه و شناخت انواع مدهاي كليسايي گام هاي كليسايي اساس موسيقي اروپا را از سده ي هفتم تا اواسط دوران باروك را تشكيل مي دهند. البته اين گام ها در دوران هاي قبل نيز كاربرد داشتند. اما به علت تكاملي كه اين گام ها در اين دوران ديده اند، شكلي از آن ها كه امروزه مي شناسيم – و از حدود قرن هفتم به بعد به اين شكل بوده اند – را مورد بررسي قرار مي دهيم. استفاده اين گام ها از اواخر دوران باروك به بعد گرچه در موسيقي مذهبي تا حدودي ادامه يافت اما در موسيقي غيرمذهبي تا اوايل قرن بيستم رو به افول نهاد. اين گام ها كه همه دياتونيك هستند، از هفت نت متمايز تشكيل مي شوند. در اوايل به شكل گام هايي بودند كه از نت هاي مختلف نظام نت نگاري (دو، ر، مي، فا، سل، لا و سي) شروع مي شدند و پايان مي يافتند و به درجات ديگري انتقال نمي يافتند، اما بعدها با تغييرات كروماتيك جزئي براي به دست آوردن دامنه ي صوتي مناسب تري انتقال يافتند (همان طور كه در شكل بعدي ملاحظه مي كنيد دامنه ي اين گام ها نزديك دو اكتاو است و اجراي آن براي خوانندگان و حتي سازهاي آن دوران سخت بود.)
الگوي پرده بندي آنها از اين قرار خواهند بود : 1) گام يونين : پرده-پرده-نيم پرده-پرده-پرده-پرده-نيم پرده 2) گام دورين : پرده-نيم پرده-پرده-پرده-پرده-نيم پرده- پرده 3) گام فريژين : نيم پرده-پرده- پرده-پرده- نيم پرده-پرده-پرده 4) گام ليدين : پرده-پرده-پرده-نيم پرده- پرده-پرده-نيم پرده 5) گام ميكسوليدين : پرده-پرده-نيم پرده- پرده-پرده-نيم پرده- پرده 6) گام ائولين : پرده-نيم پرده-پرده-پرده-نيم پرده -پرده-پرده 7) گام لوكرين : نيم پرده-پرده- پرده- نيم پرده-پرده-پرده-پرده حال مي توان اين گام ها را براساس تنيك (نت شروع و پايان) ديگري (مثلاً دو) تشكيل داد :
مي توان مشاهده نمود كه مد يونين همان مد ماژور و مد ائولين همان مد مينور طبيعي هستند. براي به خاطر سپردن اين گام ها مي توان به اين صورت عمل كرد كه تعداد علامت هاي آن را نسبت به گام ماژور به دست بياوريم؛ مثلاً به خاطر بسپاريم كه گام دورين دو علامت بمل بيشتر (يا دو علامت ديز كم تر) از گام ماژور دارد، مي دانيم گام «مي ماژور» چهار علامت ديز دارد (فا، دو، سل و ر)، پس «مي دورين» دو علامت ديز خواهد داشت (فا و دو.)

